Spis treści:
W tym artykule wyjaśniamy:
- jakie dokumenty są potrzebne w projektach budowlanych realizowanych z partnerami zagranicznymi,
- czym są warunki kontraktowe FIDIC,
- jak ograniczyć ryzyko błędów w dokumentacji wymagającej tłumaczenia.
Dokumentacja projektowa inwestycji budowlanej z zagranicznym partnerem musi być spójna terminologicznie we wszystkich wersjach językowych – od projektu technicznego, przez umowę, po kosztorys. W projektach międzynarodowych standardem są warunki kontraktowe FIDIC, które trzeba pogodzić z polskim prawem budowlanym i Kodeksem cywilnym. Najczęstsze błędy to niespójne tłumaczenie tych samych pojęć w różnych dokumentach oraz brak zapisu wskazującego, która wersja językowa jest wiążąca w razie sporu. — sprawdź tłumaczenia dokumentacji technicznej.
Realizacja inwestycji budowlanej z udziałem zagranicznego inwestora, wykonawcy lub projektanta wymaga nie tylko dobrego kosztorysu. Podstawą jest spójna dokumentacja projektowa, którą wszystkie strony kontraktu rozumieją tak samo – niezależnie od języka i systemu prawnego.
Jakie dokumenty musi obejmować dokumentacja projektowa?
Zgodnie z prawem budowlanym projekt budowlany obejmuje projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany i projekt techniczny. Na etapie realizacji potrzebne są również projekt wykonawczy oraz specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych.
W inwestycjach objętych zamówieniami publicznymi dochodzi opis przedmiotu zamówienia, który w formule „zaprojektuj i wybuduj” przybiera postać programu funkcjonalno-użytkowego. Przy współpracy z zagranicznym wykonawcą lub inżynierem kontraktu dokumenty powinny mieć wersję w języku roboczym umowy, najczęściej angielskim lub niemieckim. Tłumaczenie należy powierzyć osobie znającej terminologię budowlaną, a nie wyłącznie język ogólny. Profesjonalne zapewniają spójność terminologiczną projektu, kosztorysu i umowy w każdej wersji językowej.
Warunki kontraktowe FIDIC – wspólny język inwestora i wykonawcy
W projektach międzynarodowych często stosuje się warunki kontraktowe FIDIC, opracowane przez Międzynarodową Federację Inżynierów Konsultantów. Są to wzory umów o roboty budowlane, m.in. Czerwona, Żółta i Srebrna Księga. Określają role inwestora, wykonawcy, projektanta i inżyniera kontraktu, a także zasady wprowadzania zmian, zgłaszania roszczeń i odbioru robót.
FIDIC nie zastępuje polskiego prawa. Umowa nadal podlega Kodeksowi cywilnemu i ustawie Prawo budowlane. Standard ten porządkuje jednak procedury i słownictwo używane przez strony z różnych krajów. Dlatego tłumaczenie warunków FIDIC musi być zgodne terminologicznie z polską dokumentacją projektową. Rozbieżności wykryte dopiero podczas sporu mogą mieć dotkliwe konsekwencje finansowe i formalnoprawne.
Pozwolenia, przepisy i zamówienia publiczne
Przed rozpoczęciem robót inwestor musi uzyskać pozwolenie na budowę, co wymaga złożenia pełnej dokumentacji zgodnej z prawem budowlanym. Jeżeli inwestycja podlega przepisom o zamówieniach publicznych, specyfikacja techniczna musi być zgodna z obowiązującymi regulacjami, a opis przedmiotu zamówienia – jednoznaczny również dla zagranicznych oferentów.
Błąd w tłumaczeniu pozycji kosztorysowej albo nieprecyzyjny zapis w umowie o roboty budowlane może opóźnić podpisanie kontraktu i zwiększyć ryzyko roszczeń.
Kosztorys i rola wykonawcy w projekcie dwujęzycznym
W kosztorysie błędy tłumaczeniowe mają bezpośredni wpływ na wartość inwestycji. Jednostki miar, nazwy materiałów i zakres robót muszą być jednakowo opisane w każdej wersji językowej. Na tej podstawie wykonawca przygotowuje ofertę i rozlicza się z inwestorem.
W umowie z zagranicznym wykonawcą należy także wskazać język korespondencji oraz wersję dokumentu rozstrzygającą w razie rozbieżności. Taka klauzula jest standardem w kontraktach FIDIC, ale bywa pomijana w mniejszych projektach. Tłumacz powinien również otrzymać dokumentację techniczną projektanta, aby zachować tę samą terminologię w projekcie wykonawczym, umowie i kosztorysie.
Najczęstsze błędy w dokumentacji dwujęzycznej
Najczęstsze problemy to:
- niespójne tłumaczenie tych samych pojęć w różnych dokumentach: umowie, projekcie czy kosztorysie;
- nieuwzględnianie różnic między systemami miar;
- dosłowne tłumaczenie zapisów FIDIC bez odniesienia do polskiego prawa;
- korzystanie z usług tłumaczy bez przygotowania technicznego i prawnego.
Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie jednego słownika terminologicznego przez cały okres inwestycji – od przygotowania oferty po odbiór robót.
Jak wybrać partnera do tłumaczenia dokumentacji budowlanej?
Warto sprawdzić, czy biuro tłumaczeń jest certyfikowane (np. ISO 17100, ISO 9001, ISO 27001) oraz czy współpracuje z tłumaczami znającymi terminologię techniczną i warunki FIDIC. Istotne jest też, czy oferuje tłumaczenia specjalistyczne i czy dolicza opłaty za tryb ekspresowy i wysoki stopień trudności tekstu – ma to znaczenie przy obszernej dokumentacji i krótkich terminach postępowań przetargowych.
Podsumowanie
Realizacja inwestycji z zagranicznym partnerem zaczyna się przed rozpoczęciem robót – od kompletnej, spójnej dokumentacji projektowej i właściwie przygotowanej umowy. Profesjonalne tłumaczenie kosztorysu, specyfikacji technicznej i warunków kontraktu już na etapie ofertowym ogranicza ryzyko sporów, opóźnień oraz dodatkowych kosztów.
About the Author: Andrzej Daleszczyk
