Spis treści:
Wybór odpowiedniego drewna konstrukcyjnego ma bezpośredni wpływ na trwałość, stabilność oraz bezpieczeństwo budowanej konstrukcji. Innego materiału potrzebujemy do tradycyjnej więźby dachowej, innego do domu szkieletowego, a jeszcze innego do wykonania długich belek przenoszących duże obciążenia. Dlatego przed zamówieniem warto poznać podstawowe różnice pomiędzy drewnem C24, KVH oraz BSH.
Choć wszystkie te materiały wykorzystywane są w budownictwie, różnią się sposobem produkcji, wilgotnością, stabilnością wymiarową, dostępnymi długościami oraz ceną. Nie oznacza to przy tym, że najdroższe rozwiązanie zawsze będzie najlepsze. W wielu typowych konstrukcjach domu jednorodzinnego w zupełności wystarczy prawidłowo przygotowane drewno lite.
Jakie drewno może być wykorzystywane jako konstrukcyjne?
Drewno przeznaczone na elementy nośne budynku powinno posiadać określone parametry wytrzymałościowe. W praktyce inwestorzy najczęściej spotykają się z drewnem litym klasy C24, drewnem KVH łączonym na długości oraz klejonymi belkami BSH.
Wybierając drewno konstrukcyjne, nie warto rozpoczynać od porównania samych cen. Znacznie ważniejsze jest określenie miejsca zastosowania materiału, długości potrzebnych elementów, ich przekrojów oraz wymagań znajdujących się w projekcie budowlanym.
Materiał przeznaczony na krokwie dachu domu murowanego nie musi mieć dokładnie takich samych właściwości jak słupy konstrukcji szkieletowej czy belka nad szerokim otworem garażowym. To właśnie przeznaczenie powinno być pierwszym kryterium wyboru.
C24 – popularne drewno konstrukcyjne do budowy domu
C24 jest jedną z najczęściej wykorzystywanych klas wytrzymałości drewna konstrukcyjnego. Materiał tego typu stosowany jest przede wszystkim przy wykonywaniu więźb dachowych, stropów, słupów, rygli oraz innych tradycyjnych elementów nośnych.
Litera C oznacza drewno iglaste, natomiast liczba odnosi się do jego klasy wytrzymałościowej. W przypadku C24 charakterystyczna wytrzymałość na zginanie wynosi 24 MPa. Drewno powinno być odpowiednio sklasyfikowane i oznaczone, dzięki czemu wiadomo, że jego parametry zostały zweryfikowane.
W Polsce najczęściej wykorzystywana jest sosna oraz świerk. Sosna jest materiałem stosunkowo twardym i żywicznym, natomiast świerk charakteryzuje się niższą masą i łatwą obróbką. Ostateczny wybór powinien jednak wynikać przede wszystkim z projektu konstrukcyjnego, a nie wyłącznie z dostępności konkretnego gatunku.
Dlaczego wilgotność C24 jest tak ważna?
Jednym z kluczowych parametrów drewna przeznaczonego do budowy jest jego wilgotność. Dla materiału montowanego w typowej więźbie dachowej powinna ona wynosić maksymalnie około 18–20%.
Zbyt mokre drewno będzie wysychało już po zamontowaniu. W efekcie może dochodzić do jego skręcania, powstawania pęknięć i szczelin, zmiany wymiarów elementów oraz pogorszenia jakości wykonanych połączeń.
Dlatego przed zakupem warto upewnić się, że materiał został odpowiednio wysuszony. Wilgotność można łatwo sprawdzić wilgotnościomierzem jeszcze przed załadunkiem drewna.
Znacznie większą ostrożność należy zachować w przypadku drewna sprzedawanego jako świeże lub tartaczne. Jego wilgotność może być znacznie wyższa i taki materiał przed zastosowaniem konstrukcyjnym wymaga odpowiedniego wysuszenia.
KVH – gdy potrzebna jest większa stabilność i długość
KVH to konstrukcyjne drewno lite suszone komorowo, którego poszczególne fragmenty mogą być łączone ze sobą na mikrowczepy. Technologia produkcji umożliwia uzyskanie bardzo długich elementów o powtarzalnych wymiarach i niskiej wilgotności.
To właśnie stabilność wymiarowa stanowi jedną z największych przewag KVH. Materiał jest zazwyczaj suszony do wilgotności nieprzekraczającej około 15%, dzięki czemu po zamontowaniu wykazuje mniejszą tendencję do skręcania i powstawania odkształceń.
KVH znajduje zastosowanie przede wszystkim w budownictwie szkieletowym, przy wykonywaniu długich elementów konstrukcyjnych oraz wszędzie tam, gdzie istotna jest wysoka precyzja montażu.
Może być również dobrym rozwiązaniem przy widocznych elementach drewnianych, gdy inwestorowi zależy nie tylko na właściwościach technicznych, ale również na estetyce konstrukcji.
C24 czy KVH – co będzie lepszym wyborem?
Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdego budynku. Do klasycznej więźby dachowej domu jednorodzinnego bardzo często wystarczającym rozwiązaniem będzie dobrej jakości, prawidłowo wysuszone C24.
KVH warto natomiast rozważyć, jeżeli potrzebne są elementy o dużej długości, wymagana jest bardzo wysoka stabilność albo drewno ma pozostać widoczne po zakończeniu prac.
W praktyce nie zawsze istnieje potrzeba dopłacania do droższego materiału. Przy standardowych konstrukcjach dobry sprzedawca powinien pomóc dopasować rozwiązanie do rzeczywistych wymagań projektu. Takie podejście stosowane jest również w składzie drewna w Grudziądzu.
BSH – drewno klejone do wymagających konstrukcji
Jeszcze innym rozwiązaniem jest BSH, czyli drewno klejone warstwowo. Powstaje ono z odpowiednio przygotowanych lameli drewnianych, które następnie są ze sobą klejone w większe elementy konstrukcyjne.
Taka budowa pozwala uzyskać bardzo wysoką stabilność, wytrzymałość oraz możliwość wykonywania elementów o dużych przekrojach i długościach. Z tego względu BSH wykorzystywane jest m.in. w halach, wiatach, dużych konstrukcjach dachowych oraz nowoczesnych domach z szerokimi przeszkleniami i otwartymi przestrzeniami.
W budownictwie jednorodzinnym belki BSH mogą być stosowane na przykład nad dużymi otworami garażowymi, szerokimi przeszkleniami czy przestrzeniami pozbawionymi podpór pośrednich.
W konstrukcjach tego typu wykorzystywane mogą być także płyty z drewna klejonego, znajdujące zastosowanie m.in. jako elementy konstrukcyjne, podkładowe oraz usztywniające.
C24, KVH i BSH – podstawowe różnice
Najprostszym sposobem porównania poszczególnych materiałów jest spojrzenie na ich typowe zastosowania.
- C24 – dobre rozwiązanie do tradycyjnych więźb dachowych, stropów i typowych konstrukcji domu jednorodzinnego.
- KVH – warto wybrać przy konstrukcjach szkieletowych, długich elementach oraz tam, gdzie duże znaczenie ma stabilność i precyzja.
- BSH – stosowane przede wszystkim przy dużych obciążeniach, rozpiętościach oraz nietypowych elementach konstrukcyjnych.
Im bardziej wymagająca konstrukcja, tym większe znaczenie mają właściwości techniczne materiału. Nie oznacza to jednak, że BSH lub KVH automatycznie powinny zastępować C24 przy każdym projekcie.
Jakie drewno wybrać do więźby dachowej?
W przypadku tradycyjnego domu murowanego jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań pozostaje drewno C24. Jeśli posiada odpowiednią klasę wytrzymałości, zostało właściwie wysuszone i ma przekroje wskazane przez konstruktora, może być z powodzeniem wykorzystane na krokwie, płatwie oraz pozostałe elementy więźby.
KVH może być uzasadnione przede wszystkim wtedy, gdy projekt wymaga długich elementów, trudno wykonać połączenia z krótszych belek albo część konstrukcji ma pozostać widoczna po zakończeniu budowy.
Najważniejszą zasadą pozostaje przestrzeganie dokumentacji projektowej. O wymiarach krokwi czy belek nie powinno się decydować wyłącznie na podstawie rozwiązania zastosowanego w innym budynku, ponieważ obciążenia każdej konstrukcji mogą być inne.
Jakie drewno stosuje się w domu szkieletowym?
Budownictwo szkieletowe stawia przed materiałem większe wymagania dotyczące wilgotności i stabilności. Nawet niewielkie odkształcenia słupów lub rygli mogą utrudniać późniejsze wykonanie poszycia oraz wykończenie ścian.
Z tego względu często wykorzystuje się tutaj KVH. Jego niska wilgotność oraz powtarzalność wymiarów ułatwiają precyzyjne wykonanie konstrukcji.
BSH pojawia się natomiast w miejscach bardziej wymagających pod względem nośności – między innymi nad szerokimi otworami, dużymi przeszkleniami czy w otwartych strefach dziennych.
Jeżeli elementy mają być przygotowane do konkretnych wymiarów jeszcze przed dostawą, warto również sprawdzić zakres dostępnych usług stolarskich. Odpowiednie przygotowanie materiału może przyspieszyć późniejszy montaż na placu budowy.
About the Author: Andrzej Daleszczyk
